"kraj" noszony na głowie ★★★ SURDUT: krótki, obcisły płaszcz noszony w XVII-XIX w. ★★★ LEKTYKA: noszony fotel z baldachimem ★★★ MEDALIK: noszony na szyi przez katolika ★★★ PALIUSZ: pas noszony przez papieża ★★★★ PŁASZCZ: noszony jesienią i wiosną ★★ TALIZMAN: noszony na szczęście ★★★ WISIOREK
"Nie ma chrześcijaństwa bez krzyża" - stwierdził papież Franciszek podczas dzisiejszej porannej Eucharystii w Domu Świętej Marty. Podkreślił, że "chrześcijaństwo nie jest doktryną filozoficzną, nie jest programem życia, aby przetrwać, aby uchodzić za człowieka dobrych manier, by się pogodzić", zaś "krzyż nie jest ozdobą umieszczaną na ołtarzu, lecz tajemnicą miłości Boga". Ojciec Święty wyszedł w swojej homilii od pierwszego czytania (Lb 21,4-9) mówiącego o tym jak lud szemrał na pustyni przeciw Mojżeszowi i Bogu. Kiedy Pan zesłał węże, lud uznał jednak swój grzech i poprosił o znak zbawienia. Zauważył też, że Jezus w dzisiejszej Ewangelii (J 8,21-30) przestrzegł faryzeuszów: "pomrzecie w grzechach swoich". "Samemu nie można wydobyć się ze swoich grzechów. Nie ma szans. Ci uczeni w Piśmie, nauczyciele prawa nie mieli o tym jasnego pojęcia. To prawda, wierzyli w przebaczenie Boga, ale czuli się silni, wystarczali sobie, wiedzieli wszystko. A w końcu uczynili oni z religii, z adorowania Boga pewną kulturę z wartościami, refleksjami, pewnymi nakazami postępowania by uchodzić za ludzi dobrych manier i co prawda sądzili, że Pan może przebaczyć, ale to wszystko było zbyt odległe" - stwierdził papież. Franciszek przypomniał, że Pan na pustyni polecił Mojżeszowi, aby sporządził węża i umieścił go na wysokim palu, a każdy ukąszony, jeśli tylko spojrzy na niego, zostanie przy życiu. Papież zauważył, że wąż jest symbolem grzechu, jak widzimy to już w Księdze Rodzaju, gdy wąż skusił Ewę, zaproponował jej grzech. Natomiast Bóg nakazał wyniesienie grzechu jako sztandaru zwycięstwa. Nie można tego dobrze zrozumieć, jeśli nie rozumiemy tego, co Jezus mówi nam w Ewangelii. Jezus powiada Żydom: "Gdy wywyższycie Syna Człowieczego, wtedy poznacie, że Ja jestem". Na pustyni został wyniesiony grzech, ale jest to grzech poszukujący zbawienia, bo tam jest leczony. Tym, który jest wyniesiony jest Syn Człowieczy, prawdziwy Zbawiciel, Jezus Chrystus. "Chrześcijaństwo nie jest doktryną filozoficzną, nie jest programem życia, aby przetrwać, aby uchodzić za człowieka dobrych manier, by się pogodzić. Są to konsekwencje wiary. Chrześcijaństwo jest osobą, osobą wyniesioną na krzyż, osobą która unicestwiła samą siebie, aby nas zbawić, uczyniła siebie grzechem. Tak, jak na pustyni został wywyższony grzech, tak tutaj wywyższony został Bóg, który stał się człowiekiem, a dla nas stał się grzechem. Na krzyżu były wszystkie nasze grzechy. Nie da się zrozumieć chrześcijaństwa bez zrozumienia tego głębokiego upokorzenia Syna Bożego, który uniżył samego siebie i stał się sługą aż do śmierci, i to śmierci na krzyżu, aby służyć" - podkreślił Franciszek. Papież zaznaczył, że dlatego św. Paweł Apostoł, kiedy mówi o tym, w czym mamy się chlubić wskazuje na nasze grzechy, nasze biedy. Patrząc jednak na Boże miłosierdzie chlubimy się Jezusem ukrzyżowanym. Nie ma więc chrześcijaństwa bez krzyża ani krzyża bez Jezusa Chrystusa. Istotą Bożego zbawienia jest Syn Boży, który wziął na siebie wszystkie nasze grzechy, pychę, nasze zabezpieczenia, próżności, chęci stawania się jak Bóg. Stąd chrześcijanin, który nie potrafi chlubić się w Chrystusie ukrzyżowanym, nie zrozumiał, co to znaczy być chrześcijaninem. "Nasze rany, które grzech w nas pozostawia można uleczyć jedynie w ranach Pana, z ranami Boga, który stał się człowiekiem, który się upokorzył, unicestwił. To jest tajemnica krzyża" - wskazał Ojciec Święty. "Krzyż nie jest ozdobą, którą zawsze musimy umieszczać w kościołach na ołtarzu. Nie jest to symbol wyróżniający nas od innych. Krzyż jest tajemnicą, tajemnicą miłości Boga, który się uniża, czyni się «niczym», czyni siebie grzechem. Gdzie jest twój grzech? «Ależ nie wiem, mam ich tutaj tak wiele». Nie, twój grzech jest tam, na krzyżu. Szukaj go tam, w ranach Pana, a twój grzech zostanie uzdrowiony, twoje rany zostaną uzdrowione, twój grzech zostanie odpuszczony. Przebaczenie, które daje Bóg nie jest likwidacją konta, jakie mamy u Niego: przebaczenie, jakie daje nam Bóg, to rany Jego Syna na krzyżu, podwyższonego na krzyżu. Niech On nas pociągnie ku Sobie, a my dajmy się uleczyć" - zakończył swoją homilię papież.
Bazylika św. Pudencjany w Rzymie ( wł. Basilica di Santa Pudenziana) − kościół tytularny, bazylika mniejsza przy Via Urbana w rione Monti . Świątynia ta jest kościołem rektoralnym parafii Santi Vitale e Compagni Martiri in Fovea oraz kościołem tytularnym, mającym również rangę bazyliki mniejszej [1].Mitra — to uroczyste i liturgiczne nakrycie głowy biskupa. Składa się z dwóch trójkątów połączonych opaską, z dwiema wiszącymi z tyłu taśmami. W czasach starożytnych używano mitry jako nakrycia głowy w pogańskim kulcie bogini Kybele i Mitry. W IX i X wieku używali jej tylko papieże, ale jako stroju nieliturgicznego. Jako liturgiczne nakrycie głowy mitra wspomniana jest w XI wieku, a jej powszechne wejście do celebracji liturgicznych datuje się na wiek XII. Jako strój liturgiczny mitra posiadała różne formy i zdobienia i tak np. w okresie baroku biskup mógł używać w liturgii na przemian aż trzech rodzajów mitry w zależności od ozdób: „mitra pretiosa, auriphyrygiata, simplex”. Obecnie biskup może używać tylko jednej mitry, ozdobnej albo zwykłej w zależności od rodzaju celebracji liturgicznej. Modlitwa towarzysząca kiedyś wkładaniu mitry nazywała ją hełmem zbawienia, a symbolika średniowieczna w dwóch jej rogach widziała symbol Starego i Nowego Testamentu. Pastorał — laska używana przez biskupa w czasie liturgii. Pastorał, nazywany także „baculus”, jest najstarszym znakiem siły i władzy. W starożytności laski używali pasterze. Była ona ich znakiem rozpoznawczym. Laska mierząca od 1,20 do 2 m, zakończona na górze kulą lub jakąś symboliczną figurą, albo po prostu zakrzywiona, była wyposażeniem człowieka wolnego. Była znakiem przewodzącej i władczej potęgi, a dzięki temu i mocy, która wspiera i chroni. W Piśmie świętym mówi się o lasce w ręku Boga (Ps 23, 4), berle w rękach króla (Ps 45, 7). Była także znakiem mocy prorockiej (2 Krl 4, 29). Mojżesz trzymał w rękach „laskę Boga” (Wj 4, 20). Sztuka starożytnego Kościoła często przedstawia Chrystusa z laską w ręku. On zwyciężając śmierć, panuje nad całym stworzeniem jako Pan i Władca. Chrystus jest Wychowawcą, Pasterzem i Królem trzymającym w swym ręku laskę, którą prowadzi, uzdrawia, ale także i karze. Jako pierwszy pastorału używał opat św. Kolumban (+ 615), a potem inni opaci zakonni. Potem używali go biskupi jako znak władzy sprawowanej nad określonym terytorium. Przekazanie władzy kościelnej biskupowi dokonywało się także przez wręczenie pastorału. Do liturgicznych insygniów biskupa pastorał zalicza się od XI wieku. Nie nosił go jednak biskup, lecz jeden z asystujących mu duchownych. Od XIII wieku papież, jako biskup Rzymu, używał prostego pastorału, zakończonego krzyżem równoramiennym. W symbolicznym znaczeniu, górna, zakrzywiona część pastorału oznacza pasterska troskę biskupa o powierzonych mu wiernych. Biskup to dobry pasterz, który prowadzi swoje owce ku dobru i broni je przed złem. Środkowa część pastorału oznacza podporę oraz służbę Kościołowi lokalnemu i umacnianie jego wiary. Dolna część pastorału. Ostro zakończona symbolizuje pasterską troskę wyrażającą się w napominaniu i karceniu. Pierścień — to znak urzędu, „pieczęci”. Od najdawniejszych czasów pierścienie wkładane na palec miały znaczenie symboliczne. Były rozpowszechnione jako ozdoba i jako pieczęć. W starożytnej Grecji pierścień mógł nosić tylko człowiek wolny. Dla Rzymian był oznaką godności i przynależności do określonego stanu. W Piśmie świętym pierścień jest znakiem udzielenia władzy, zabezpieczenia tajemnicy oraz oznaką synostwa. Kolista forma pierścienia, nie mająca ani początku ani końca symbolizuje wieczność. Noszenie pierścienia jest także znakiem wierności. O pierścieniu biskupim albo pasterskim mówi się w chrześcijaństwie starożytnym jako o sygnecie. Z racji jego praktycznego zastosowania stał się oznaką urzędu i godności biskupa. Po raz pierwszy o noszeniu pierścienia przez biskupów w Hiszpanii w VII wieku pisze św. Izydor z Sewilii. Potem używali go biskupi we Francji i od XI wieku w całym Kościele. Pierścień jest znakiem wiary biskupa i jego zaślubin z Kościołem diecezjalnym. Modlitwa błogosławieństwa pierścienia nazywa go „znakiem najświętszej wiary”. Pierścień rybaka przysługuje tylko papieżowi. Służy do pieczętowania każdej bulli papieskiej i nosi wizerunek św. Piotra, który wciąga do łodzi sieć z rybami. Ten znak urzędu wręcza się papieżowi w chwili przyjęcia przez niego wyboru, i niszczy się go po jego śmierci. Pektorał — ozdobny krzyż noszony przez biskupa. Od połowy XII wieku przepisy przewidywały noszenie przez biskupa krzyża na piersi. Od 1570 roku noszenie krzyża stało się obowiązkowe w czasie Mszy świętej. Natomiast noszenie go na co dzień przyjęło się od XVII wieku Zwyczaj umieszczania krzyża na piersiach związany jest z tradycją Kościoła Wschodniego. Tam wszyscy duchowni nosili na piersiach małe, ozdobne puszki z relikwiami świętych męczenników. Paliusz — jest to biała wełniana taśma z materiału, szeroka około siedem centymetrów, z sześcioma krzyżykami, opadająca z przodu i z tyłu wokół szyi. Wywodzi się z insygniów urzędników cesarskich, którzy w dniach wykonywania szczególnych funkcji wkładali tak zwane „pallia discolora”. Pierwotnie, od V wieku nosili go tylko papieże, a od wieku VIII także arcybiskupi metropolici. W Kościele Wschodnim paliusz noszą wszyscy biskupi. Arcybiskupi otrzymują paliusz z rąk papieża jako znak ich arcybiskupiej władzy, która ma być wykonywana na wzór Chrystusa — Dobrego Pasterza. Tekst pochodzi z książki ks. prof. Dariusza Kwiatkowskiego, Zaczerpnąć ze źródła wody życia. W świecie liturgicznych znaków, Kalisz 2007 opr. mg/mg
Tuż przed godz. 18 do Garbowa, w którym trwa Spotkanie Młodych Archidiecezji Lubelskiej, przybyły znaki Światowych Dni Młodzieży: krzyż przekazany młodym
ozdobny krzyż noszony przez papieża
